Ma wheelchairs ndi bwenzi lofunika kwambiri kwa okalamba ambiri kuti azitha kuyenda bwino komanso kukhala m'gulu la anthu. Komabe, moyo wokhala ndi ma wheelchairs umabweretsa mavuto azaumoyo omwe sanganyalanyazidwe. Mavuto monga zilonda za pakhungu, kufooka kwa minofu, kuchepa kwa mtima ndi kuuma kwa mafupa nthawi zambiri amawononga moyo wa okalamba. Kukhala mu wheelchairs kwa nthawi yayitali kwakhala nkhondo yobisika ya thanzi la okalamba, ndipo kupewa kwasayansi ndiye chinsinsi chopambana nkhondoyi.
一."Anthu anayi osaoneka" okhala pampando wa olumala kwa nthawi yayitali
1. Zilonda zotsekeka m'mimba (zilonda zotsekeka m'mimba): chowononga chete
Malo oopsa: Kupanikizika kwa nthawi yayitali pa mafupa monga matako, ischial tuberosity, coccyx, msana, ndi zidendene kungayambitse kutsekeka kwakukulu kwa magazi m'deralo.
Chifukwa: Khungu lopyapyala, kusasinthasintha bwino, kuchepa kwa zakudya, kusazindikira bwino, ndi chinyezi, komanso chinyezi (kusadziletsa kapena kutuluka thukuta).
Zotsatira zake: Kuyambira kufiira kwa khungu ndi matuza mpaka zilonda zakuya za minofu, necrosis, ndi matenda, chithandizo ndi chovuta ndipo ululu ndi waukulu.
2. Kufooka kwa minofu ndi kufooka: kutayika kwa mphamvu
Malo oopsa: Kusanyamula zolemera kwa nthawi yayitali komanso kugwira ntchito kwa miyendo ndi minofu yapakati.
ChifukwaKugwiritsa ntchito pafupipafupi kudzapangitsa kuti ikule, pomwe kugwiritsa ntchito pafupipafupi kudzachepa pang'onopang'ono.
Zotsatira zake: Kusamutsa thupi movutikira, chiopsezo chogwa chimawonjezeka, kukhazikika kwa kukhala pansi kumachepa, kuchepa kwa kagayidwe kachakudya m'thupi kumachepa.
3. Matenda a magazi ndi thrombosis ya mitsempha yamagazi: zoopsa zomwe zingachitike
Malo oopsa: Miyendo yapansi (makamaka mitsempha yakuya m'mapazi).
Chifukwa: Kuchepa kwa minofu ya mwendo kumachepa (kulephera kwa pampu ya minofu), kuyenda kwa magazi kumachepa; okalamba nthawi zambiri amatsagana ndi kuchepa kwa kulimba kwa mitsempha yamagazi.
Zotsatira zake: Chiwopsezo chachikulu cha thrombosis ya mitsempha yakuya, zomwe zingayambitse pulmonary embolism (yomwe ingaike moyo pachiswe) ngati igwa; kutupa ndi kupweteka m'mapazi.
4. Kulimba kwa mafupa ndi kuuma kwawo: kutayika kwa kusinthasintha
Malo oopsa: Ma bondo ndi akakolo a m'chiuno amakhala akupindika kwa nthawi yayitali; mapewa ndi zigongono zimakhala ndi kayendedwe kochepa.
Chifukwa: Kusakhazikika kwa minofu ndi kusowa kwa mgwirizano wogwira ntchito wa mgwirizano wogwira ntchito.
Zotsatira zake: Kuchepa kwa kuyenda kwa mafupa, kupweteka, kuchepa kwa chitonthozo, komanso kusinthasintha kwa kaimidwe kake kakukhala.
二.Njira yokwanira yopewera: kumanga njira zingapo zodzitetezera ku matenda
1. Chitetezo cha pakhungu: pewani zilonda zopanikizika
Kuchepetsa kupsinjika maganizo nthawi zonse ndiye chinsinsi:
Kuchuluka kwa nthawi: Chitani "kunyamula chiuno" pang'ono (kunyamula thupi kwa masekondi 1-2 pogwiritsa ntchito zogwirira) mphindi 15-30 zilizonse; maola 1-2 aliwonse, ena amafunika kuthandiza kusamutsa kwathunthu kapena kusintha malo okhala (monga kuwerama patsogolo kapena m'mbali ≥30°)
Ntchito: Mungathe kuyika chopondera chamakona atatu kapena pilo kakang'ono kumbuyo kuti thupi lisinthe malo ake (kumanzere ndi kumanja).
Gwiritsani ntchito khushoni la akatswiri lothandizira kupanikizika:
Mitundu yovomerezeka: Ma cushion opumira mpweya osinthika, ma cushion odulidwa ndi thovu lamphamvu kwambiri (osinthidwa malinga ndi mawonekedwe a thupi), ma cushion a gel/madzimadzi. Funsani katswiri wokonzanso kuti asankhe mtundu woyenera.
Pewani: Ma cushion wamba okhala ndi mipando (monga ma cushion opangidwa ngati donati) amakanikiza minofu yapafupi ndikuyambitsa zilonda.
Kuyezetsa khungu tsiku ndi tsiku ndi chisamaliro:
Kuyang'ana kowoneka bwino + kukhudzaYang'anani malo omwe mafupa ali (makamaka coccyx ndi chiuno) m'mawa ndi madzulo kuti muwone ngati pali malo aliwonse omwe ali ndi kufiira kosalekeza.
Kusamalira ukhondo: Mukatsuka, pukutani khungu bwino, samalani kwambiri makwinya. Gwiritsani ntchito mafuta odzola kuti musaume.
Kusankha zovala: Zovala zamkati ziyenera kupangidwa ndi misoko yoyera ya thonje mpaka ya aviod yomwe imakukuta m'malo ofooka.
2. Chitetezo cha mphamvu: kulimbana ndi kufooka kwa minofu
Pulogalamu yochitira masewera olimbitsa thupi kwa ogwiritsa ntchito olumala:
Mabwalo ozungulira mapewa: Pang'onopang'ono patsogolo ndi kumbuyo m'mabwalo akuluakulu kuti muwongolere kusinthasintha kwa msana wakumtunda.
Makwerero a bondo: Khalani molunjika ndipo sinthanitsani mawondo anu (kutsanzira kuyenda pamalo oyenera) kuti mulimbikitse minofu ya miyendo yanu ya m'munsi.
Maphunziro a gulu lolimbaGwirani lamba wotambasula ndi manja onse awiri kuti mugwiritse ntchito njira yochepetsera kupanikizika monga kukankhira patsogolo ndikukoka kumbuyo miyendo yakumtunda (katatu pa sabata).
Kuchita masewera olimbitsa thupi okhala pansi: Motsogozedwa bwino, yesani kukhala pansi kwa kanthawi kochepa (kuyambira masekondi 5).
Tulukani pa mpando wanu wa olumala nthawi zonse:
Imani/yendani mtunda waufupi tsiku lililonse pogwiritsa ntchito chowongolera kapena chothandizira kutengera momwe thupi lanu lilili (ngati n'kotheka).
Chitani masewera olimbitsa thupi oyenda ndi mafupa pafupi ndi bedi (wosamalira amathandiza kuti bondo ndi akakolo zipindike). Bwerezani mayendedwe ofunikira 10-15 patsiku.
Chithandizo cha chimango choyimirira:
Pambuyo poyesedwa ndi dokotala, chipangizo chosinthira kuchokera pa mpando wa olumala kupita pa woyimirira chikhoza kuyesedwa (kamodzi kapena kawiri patsiku, mphindi 10-20 nthawi iliyonse) kuti chilimbikitse kuyenda kwa mafupa ndi kuyenda kwa magazi m'thupi.
3. Chothandizira kufalikira kwa magazi: kuteteza magazi kuundana
Kusuntha kwa miyendo ya m'munsi mwachangu/mosachitapo kanthu:
Kuchita "accelerator" ya mapazi: Kupinda zala zanu za m'manja (dorsiflexion) ndi kukanikiza pansi (plantar flexion) kuti minofu ya m'chiuno igwire ntchito.
Kukweza mwendo: Kwezani miyendo yanu nthawi ndi nthawi (kupitirira mulingo wa mtima) pa mwendo kuti muchepetse kutupa.
Thandizo la mabanja: Kusisita pang'onopang'ono kwa miyendo yonse ya m'munsi (kusisita pang'onopang'ono kuyambira pansi mpaka pamwamba mpaka ntchafu).
Kuvala masokisi opangidwa ndi elastiki yachipatala:
Mapindu ofunikiraKuthamanga kwa mphamvu (komwe kumakhala kwakukulu kwambiri pa bondo) kumathandiza kuti mitsempha ibwererenso bwino.
Momwe mungagwiritsire ntchito: Valani musanadzuke m'mawa ndipo muvule musanagone usiku (muyenera kusintha malinga ndi kukula kwake).
Chenjerani ndi zizindikiro:
Onetsetsani kuti mumamwa madzi okwanira tsiku lililonse (oposa 1500ml) kuti mupewe kutaya madzi m'thupi zomwe zingayambitse kukhuthala kwa magazi.
Khalani maso ndi zizindikiro monga kupweteka kwa ng'ombe, kufiira, kutupa ndi malungo, ndipo fufuzani nthawi yomweyo kuti muchepetse chiopsezo cha thrombosis ya mitsempha yamagazi.
4. Nkhondo yolimbana ndi kusinthasintha: kusunga kugwira ntchito bwino kwa mafupa
Kusintha kaimidwe ka mpando wa olumala:
Kutalika kwa malo opumulira mapazi ndikoyenera (ntchafu zitha kuyikidwa bwino popanda kupachikidwa mlengalenga).
Chitsulo chakumbuyo chimasunga msana pamalo osalowerera ndipo chimapewa kuwerama pamwamba akakhala pansi.
Zigongono zimatha kupindika mwachilengedwe 90° ndikuyikidwa pa malo opumulirako manja.
Masewero olimbitsa thupi a thupi lonse:
Chitani izi kawiri patsiku m'mawa ndi madzulo, kuphimba khosi, mapewa, zigongono, manja, zala, chiuno, mawondo ndi malo olumikizirana akakolo (mothandiza/mothandiza).
Chisamaliro chapadera chiyenera kuperekedwa pa kulimbikitsa kuzungulira kwa akakolo (kuti phazi lisagwe) ndi maphunziro okweza mapewa (kuti phewa lisamaundane).
Masewero olimbitsa thupi:
Tambasulani pang'onopang'ono minofu yomwe imakonda kukokana (monga kumbuyo kwa ntchafu ndi kumbuyo kwa ng'ombe) kwa masekondi 15-30 (motsogozedwa ndi katswiri).
三.Mizati inayi yomwe imapanga maziko a thanzi lathunthu
1. Kugwirizana kwa akatswiri m'gulu:
Khazikitsani njira yogwirizana ya madokotala obwezeretsa thanzi/ochiritsa thupi/anamwino+osamalira odwala.
Kuwunika bwino ntchito ya minofu (mphamvu ya minofu, kuchuluka kwa kayendetsedwe ka thupi, kuyenda kwa thupi) miyezi isanu ndi umodzi iliyonse.
2. Ndondomeko yosamalira wodwala payekha:
Ndondomekoyi iyenera kusinthidwa motsatizana kutengera kuyenda kwa okalamba, matenda omwe amayambitsa, komanso momwe amadyera (monga odwala matenda a shuga ayenera kuyesetsa kupewa zilonda zapakhosi).
Osamalira odwala ayenera kulandira maphunziro okhazikika (kusuntha bwino kwa odwala, kugwiritsa ntchito zipangizo zothandizira).
3. Pulogalamu yothandizira zakudya:
Mapuloteni ndiye maziko: Onetsetsani kuti mwadya mkaka, nsomba, nyama, nyemba ndi mazira mokwanira (zowerengedwa pa magalamu 1.2-1.5 pa kilogalamu imodzi ya kulemera kwa thupi).
Kuphatikiza kwa Vitamini Kofunikira: Vitamini C (imathandizira kuchira kwa mabala mwachangu), vitamini D + calcium (imateteza mafupa), zinc (imalimbitsa chitetezo cha khungu).
Kusamalira madzi: Dziwani kuchuluka kwa madzi omwe mumamwa malinga ndi malangizo a dokotala wanu (makamaka omwe ali ndi vuto la mtima komanso matenda omwe amafunika kuchepetsa kumwa madzi).
4. Chithandizo cha maganizo:
Kutenga nawo mbali mokwanira pa zochitika za anthu ammudzi/zachikhalidwe (monga ulimi, ulimi) kumalimbikitsidwa.
Pangani masewera/zosangalatsa zomwe anthu ogwiritsa ntchito olumala angathe kuzipeza mosavuta kuti muchepetse kuchepa kwa chidziwitso.
Khalani maso pa kuvutika maganizo (monga kukhumudwa, kusowa tulo, ndi anorexia zomwe zimakhalapo kwa milungu iwiri) ndipo perekani chithandizo chamaganizo panthawi yake.
Nthawi yotumizira: Julayi-22-2025